ΚΡΙΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗΝ ΠΟΙΗΣΗ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΤΣΙΜΑΝΗ
Γράφει η Κατερίνα Ν. Θεοφίλη
(εκδήλωση για το έργο του Δ. Κατσιμάνη – Σάββατο 25 Σεπτέμβρη 2010 βιβλιοπωλειον «Ρήγας»)
ΒΙΒΛΙΑ «τομάρι του πόνου», «Τα φριχτά της άνοιξης πρόσωπα»
Ο τρόμος κι ο πόνος – μεταβλητός- σ’ όλο το μέγεθος της λογοτεχνικής συνθηματολογίας.
Στο ‘τομάρι του πόνου’ το σουρεαλιστικό στοιχείο είναι μια φειδωλά αμυντική στάση, ένα σύνθημα η ποίησή του.
Λογοπλάστης, εικονογραφιστής, ικανός μέσα στην ψυχολογική συντριβή του ο Κατσιμάνης, αναταράσσει τα λιμνάζοντα ύδατα της ποίησης. Μια τρέλλα απόλυτης λογικής σηματοδοτεί το έργο του τόσο στην υποκριτική τέχνη που υπηρετεί -ηθοποιός-, όσο και στην τέχνη της ποίησης· σηματοδοτεί την έκφραση και το συναίσθημα του. Σηματοδοτεί το σύνολο του και τον Συμπαντικό του ρόλο μια τρέλλα απόλυτης λογικής.
Ο Κατσιμάνης ‘λέει’ αδιάκοπα κάτι. Μετατρέπει τον εαυτό του σε ‘ψίθυρο’ διαρκείας· με πρόθεση να εισβάλλει στις ανθρώπινες συνειδήσεις μεταχειρίζεται όλα τα μέσα – ακόμα και της κατακρεούργησης της ύπαρξης του. Τεμαχίζει με χειρουργική ικανότητα τον εγκέφαλό του, χώνει το ερευνητικό του δάκτυλο στις υποθήκες της μνήμης του, βυθίζει τα αισθητήρια του στο υποσυνείδητό του, ένα – ένα με καταπληκτική ‘‘αποθράσυνση’’ ελευθερίας επιδεικνύει τα ένστικτά του. Αυτός ο ίδιος γίνεται ο απέναντί του – ο απέναντι του, γίνεται εαυτός – χλευάζει, ουρλιάζει, επιτίθεται, καταρρέει.
Επιδεικνύει με καταπληκτική ποιητική ικανότητα τον Άνθρωπο στον Άνθρωπο κι επιτέλους «Εν ονόματι της ποίησης εκδικείται»
Στο ποίημα «σάβανο» υπάρχει μια φράση κλειδί του βιβλίου: «Επιχειρώ τον κατά μέτωπο βιασμό της χυδαιότητας», Κι επιλεγμένα νομίζω στο τέλος του βιβλίου το δίστοιχο ποίημα «η παραμόρφωση» προσυπογράφει την διάθεση του Δημήτρη Κατσιμάνη: «Η κατάργηση του πόνου/ ζήτημα αφής πια»
Στην πορεία του Κατσιμάνη θα αποδειχθεί ότι η κατάργηση του πόνου, δεν θα γίνει ποτέ γι’ αυτόν ζήτημα αφής· το βιβλίο «το τομάρι του πόνου» εκδόθηκε το 1981 κι ακολούθησε το έργο «Τα φρικτά της άνοιξης πρόσωπα» όπου βεβαιώνει πως ο πόνος του Κατσιμάνη είναι η συρροή των κοινωνικών, αλλά και μεμονωμένα του ανθρώπου, γενομένων.
Επειδή «τα τσακάλια συνωμοτούν» και «εκσπερματώνουν οι δολοφόνοι», σηκώνει ο Δημήτρης Κατσιμάνης στα σπλάχνα του «το τομάρι του πόνου» και για λογαριασμό μας.
Ο βαθύτατα έντιμος ποιητικός του λόγος έχει κάνει κι όλας την διαπίστωση: «Μην νοσταλγείς τον θάνατο όταν είσαι νεκρός».
Αυτή του η εντιμότητα σε συνδυασμό με την ευφυή του αντίληψη δεν του επιτρέπουν λυτρωτικές ψευδαισθήσεις που θα τον απαλλάξουν από τα δεσμά της κατάθλιψης. Απεγνωσμένα «σκάβει λάκκους να θάψει τα ψοφίμια» τα ιδεολογικά και κοινωνικά ψοφίμια κι είναι ένα «πτώμα αργό σε κινήσεις» που «αυτοκτονεί στα χυδαία μάτια του κόσμου»!
Στο βιβλίο που ακολούθησε «Τα φριχτά της άνοιξης πρόσωπα», ο Κατσιμάνης με πρότυπα λεκτικά σχήματα κατά -μαρτυρά τα δρώμενα της ζωής και σκιτσάρει τα ‘πρόσωπά’ της.
Τα μέλη και τα γενετικά όργανα που προβάλλονται, θα ενοχλούσαν ίσως την ποιητική αρμονία αν μέσων αυτών δεν προσδιοριζόταν το γενεσιουργό στοιχείο αλλά και το καταλυτικό.
Γραφή μοναχικής μαχητικότητας, διαλογισμού και στοχαστικότητας, συναισθηματικών φορτίσεων και οραμάτων. Πανδαιμόνιο κραυγών τρόμου κι οργής.
Ικανός ο Κατσιμάνης στην διάπλαση εικόνων που ερμηνεύουν θέσεις ζωής, όχι ασφαλώς με τρόπο ορατό, αλλά, με διάθεση υπονοούμενη. Ο ανθρωπισμός του ποιητικού αυτού λόγου, στην συλλογή «τα φριχτά της άνοιξης πρόσωπα» προκύπτει σε πολλές φράσεις που συνδέουν τον ποιητή με την δομική της κοινωνίας: «Κύριοι κάνω υπεύθυνη δήλωση: Τέλειωσε το αίμα!»
