ΚΡΙΤΙΚΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΤΕΡΙΝΑ Ν. ΘΕΟΦΙΛΗ
«ΤΑ ΦΩΤΑ ΤΗΣ ΠΟΡΣΕ» μυθιστόρημα του Γρηγόρη Χαλιακόπουλου
(εικονογράφηση: Χρήστος Τζατζάνης)
Στο μικρό αυτό πεζογράφημα έχουμε δυεισδητική ψυχογραφία. Το κελί γίνεται αυλαία, όπου ξεκινά η μνήμη να ερμηνεύει τον αργόσυρτο ρόλο της. Οι αναμνήσεις ξεκλειδώνουν τελικά το απόρρητο αίτιον κι αιτιατόν ενός ανθρώπου που πριν φυλακιστεί και διαβρωθεί το σώμα του, έχει φυλακιστεί και διαβρωθεί η ψυχική του οργάνωση.
Ο Χαλιακόπουλος, ψυχαναλύει σταδιακά και προσεχτικά τον ήρωα πριν φτάσει στο αποτέλεσμα των πράξεων του. Ο ήρωας, μικρός, αδαής, φτωχός κι ανασφαλής, έρχεται αντιμέτωπος με τους χλευασμούς του πλούσιου γειτονόπουλου που του επιδυκνύει την οικογενειακή πόρσε. Αυτή η κόκκινη πόρσε τώρα θα λειτουργήσει ως κίνητρο παραβατικής συμπεριφοράς, αλλά και ως “ελαφρυντικό πρότερου έντιμου βίου”.
Μια σειρά γεγονότων συνθέτουν μια παραβατική ψυχή πολύ πριν συμβεί μια παραβατική πράξη. Ο Χαλιακόπουλος κινείται συγγραφικά στο απόσταγμα της μνήμης και πείθει για το πως αυτή η συσσωρευμένη μνήμη διαμορφώνει συνειδήσεις και συμπεριφορές.
Ως υπαρξιακός συγγραφέας δεν εγκαταλείπει ποτέ τις διεισδύσεις του στην σύσταση της ύπαρξης, αλλά σε κάθε έργο του διαφοροποιείται ως προς το ύφος γραφής κι ως προς την ηχητική απόδοση των νοημάτων. Στο πεζογράφημα «Τα φώτα της Πόρσε» διαλέγει ένα ηχητικό υπόστρωμα πιο μαλακό, πιο ρομαντικό ίσως... ή ίσως πιο καταδεκτικό, συγκαταβατικό....προσδιορίζεται ένα πτωτικό συναίσθημα κατάθλιψης, μια αυτόχειρη, ή καλλίτερα μια αυτοκαταστροφική συμπεριφορά... Στα φώτα της πόρσε δεν βλέπουμε σαρκασμούς, ούτε χιουμοριστικές διαφυγές, ούτε ώθηση προς φιλοσοφικές αναζητήσεις.... Είναι σαν να έχει καταγράψει την πορεία ενός συναισθήματος βαριάς θλίψης που η έξοδος του είναι ο θάνατος, αλλά τελικά η σωτήρια διαφυγή του είναι η ονειροπόληση – ακόμα και μιας θλιβερής εμμονής...
Κατερίνα Ν. Θεοφίλη
-συγγραφέας
– μέλος της Διεθνούς Ενώσεως Κριτικών Λογοτεχνίας